Telefon   22 418 00 00    Telefon   510 606 022    Email   Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.    fb

Rozdzielność majątkowa

Rozdzielność majątkowa

Dzisiaj napiszę o jednej z umów majątkowych małżeńskich, jaką jest rozdzielność majątkowa, dzięki której małżonkowie mogą zmienić istniejący pomiędzy nimi ustrój majątkowy. W poprzednim wpisie pod tytułem „Majątek wspólny małżonków a majątek osobisty” przybliżona została kwestia związana z podstawowym ustrojem majątkowym małżeńskim jakim jest wspólność ustawowa.

Po zawarciu małżeństwa, powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność ustawowa małżeńska. Można ją modyfikować poprzez zawarcie u notariusza, w formie aktu notarialnego, umowy majątkowej małżeńskiej, która może:

  • rozszerzać wspólność ustawową (np. włączenie przez małżonków do ich wspólnego majątku składników ich majątków osobistych, które nabyli przed zawarciem małżeństwa),
  • ograniczać wspólność ustawową (np. postanowienie, że pobrane wynagrodzenia za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków stanowić będą składniki majątków osobistych, zamiast wejść do ich wspólnego majątku),
  • wprowadzać rozdzielność majątkową,
  • wprowadzać rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (np. jeżeli po ustaniu rozdzielności majątkowej wartość majątku żony, która w trakcie małżeństwa nie pobierała wynagrodzenia za pracę ani nie prowadziła działalności zarobkowej, bo zajmowała się wychowywaniem dzieci i prowadzeniem domu jest mniejsza od wartości majątku męża, który aktywnie powiększał ten majątek prowadząc dochodową działalność gospodarczą, żona może żądać od męża wyrównania wartości majątków przez zapłatę określonej kwoty pieniędzy lub przeniesienie prawa majątkowego, np. mieszkania).

Najczęściej podpisywaną w naszej kancelarii notarialnej umową majątkową małżeńską jest rozdzielność majątkowa. Rozdzielność majątkowa jest tą umową majątkową małżeńską, którą Klienci wybierają najczęściej kierując się chęcią ochrony drugiego małżonka przed ewentualnymi długami. Rozdzielność majątkowa stanowi aż 93% ogółu umów majątkowych małżeńskich, dlatego też dzisiejszy wpis zostanie poświęcony tej instytucji prawa rodzinnego.


Rozdzielność majątkowa – forma i skutki prawne

Umowa majątkowa małżeńska dla swej ważności wymaga zachowania formy aktu notarialnego, który sporządzi notariusz. Rozdzielność majątkowa może zostać w każdej chwili zmieniona na inny ustrój majątkowy. W tym celu notariusz sporządzi nową umowę lub rozwiąże poprzednią.

Rozdzielność majątkowa może zostać zawarta w każdym momencie:

  • przed zawarciem małżeństwa (wtedy określana jest jako intercyza przedmałżeńska),
  • w czasie trwania małżeństwa.

Do sporządzenia rozdzielności majątkowej potrzebne są:

  • ważne dokumenty tożsamości (dowody osobiste lub paszporty),
  • w przypadku, gdy rozdzielność majątkowa zawierana jest przed ślubem – dodatkowo planowana data zawarcia małżeństwa,
  • w przypadku, gdy rozdzielność majątkowa zawierana jest w czasie trwania małżeństwa – dodatkowo aktualny odpis skrócony aktu małżeństwa.

Rozdzielność majątkowa sprawia, że między małżonkami nie ma majątku wspólnego. Są tylko majątki każdego z małżonków. Jeżeli rozdzielność majątkowa ma obowiązywać od początku małżeństwa, bo zawarta została intercyza przedmałżeńska, majątek wspólny nigdy nie powstaje. Gdy rozdzielność majątkowa ustanowiona zostanie w trakcie małżeństwa, majątek wspólny małżonków przestanie istnieć z momentem jej ustanowienia.

Rozdzielność majątkowa powoduje, że pomimo tego, iż małżeństwo nadal trwa, to w sensie praktycznym majątki małżonków pozostają względem siebie niezależne, tak jak majątki osób sobie obcych. Żadne z małżonków nie odpowiada za zobowiązania drugiego swoim majątkiem ani majątkiem wspólnym, gdyż tego majątku nie ma. Każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy majątkowej małżeńskiej, jak i majątek nabyty później oraz zarządza całym swoim majątkiem samodzielnie – bez potrzeby uzyskiwania zgody drugiego małżonka.

Pomimo tego, że małżonków obowiązuje rozdzielność majątkowa, mogą oni wspólnie nabywać przedmioty majątkowe. Wspólne nabycie będzie polegało na nabyciu konkretnego udziału we współwłasności danego prawa majątkowego.


PRZYKŁAD:

Do kancelarii notarialnej w dzielnicy Bemowo przybyli małżonkowie, którzy chcą wspólnie kupić mieszkanie w lokalizacji Warszawa Bemowo za kwotę 300.000,00 złotych. Małżonkowie oznajmili, że w ich małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa, gdyż zawarli u notariusza umowę majątkową małżeńską. Każdy z nich dysponuje kwotą po 150.000,00 złotych na zakup. Notariusz sporządził umowę sprzedaży, na mocy której każdy z małżonków kupił udział wynoszący 1/2 część we współwłasności mieszkania. Udziały w mieszkaniu weszły do majątków każdego z małżonków.


Rozdzielność majątkowa a podział majątku wspólnego

Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej w czasie trwania małżeństwa, każdemu z małżonków przysługują równe udziały w dotychczasowym majątku wspólnym, w tym w poszczególnych składnikach tego majątku. Każdy z małżonków może żądać aby sąd ustalił inną wysokość tych udziałów. Małżonkowie mogą dokonać podziału majątku, który był objęty obowiązującą w ich małżeństwie wspólnością (ustawową lub umowną). W umowie takiej małżonkowie mogą postanowić o tym, który ze składników majątku wspólnego przypadnie któremu z małżonków na wyłączność oraz dokonać rozliczeń z tytułu nakładów poczynionych wcześniej z majątku wspólnego na majątek osobisty oraz z majątku osobistego na majątek wspólny. Gdy w skład majątku wspólnego, który przestał istnieć wchodziła nieruchomość, umowa o podział majątku wspólnego musi zostać zawarta u notariusza.

 

PRZYKŁAD:

Małżonkowie nabyli do majątku wspólnego działkę z domem o wartości 900.000,00 złotych w lokalizacji Warszawa Bemowo. Na podstawie zawartej w Kancelarii Notarialnej „Notariusz na Woli” umowy majątkowej małżeńskiej ustanowili w swym małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej. Następnie przybyli do notariusza celem zawarcia umowy o podział majątku wspólnego, w ten sposób, że działkę z domem nabyła w całości żona z obowiązkiem spłaty męża w kwocie 450.000,00 złotych.


Rozdzielność majątkowa a dziedziczenie

Podczas rozmów z naszymi Klientami często pojawia się pytanie: „Czy rozdzielność majątkowa sprawia, że małżonkowie nie dziedziczą po sobie?” Na tak postawione pytanie odpowiedź brzmi: nie. Małżonkowie, których obowiązuje rozdzielność majątkowa dziedziczą po sobie. Jedynie w testamencie można zmienić porządek dziedziczenia ustawowego, a umowa majątkowa małżeńska nie jest testamentem.


Rozdzielność majątkowa – ograniczenie skutków prawnych

Małżonkowie mogą powoływać się względem innych osób na to, że w ich małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkową, gdy osoby te wiedziały o jej ustanowieniu. Dlatego też przy zawieraniu umów handlowych, warto zadbać aby w takich umowach znalazł się zapis, że w małżeństwie małżonka jako strony takich umów obowiązuje rozdzielność majątkowa.

Warto wiedzieć, że skutki prawne, jakie wywołuje rozdzielność majątkowa nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych małżonków (podatników) powstałych przed dniem zawarcia u notariusza umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność majątkową. To oznacza, że pomimo rozdzielności majątkowej, za takie zobowiązania podatkowe małżonkowie (podatnicy) będą odpowiadali całymi swoimi majątkami osobistymi oraz majątkiem wspólnym, tak jak gdyby rozdzielności majątkowej nigdy nie było.

Ograniczenie skutków prawnych rozdzielności majątkowej dotyczy również sytuacji, gdy jeden z małżonków (podatnik) prowadzi działalność gospodarczą. Wówczas małżonek podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za zaległości podatkowe wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej i powstałe w okresie, w którym małżonek ten stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez niego działalności.

Czasem zdarza się, że rozdzielność majątkowa nie uchroni małżonka przed odpowiedzialnością z majątku wspólnego, pomimo tego, że małżonek zaciągnął zobowiązanie po wprowadzeniu rozdzielności majątkowej. Taka sytuacja może powstać w związku ze złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości jednego z małżonków. Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona wcześniej niż dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wówczas małżonek dłużnika (upadłego) może żądać wyłączenia z masy upadłości praw majątkowych, które mu przysługują. Gdy rozdzielność majątkowa powstała w ciągu dwóch lat przed złożeniem wniosku, to majątek wspólny wejdzie w całości do masy upadłości.

Należy również pamiętać, że niezależnie od obowiązującego w małżeństwie ustroju majątkowego, małżonkowie ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.

Zapraszam do śledzenia kolejnych wpisów z zakresu prawa rodzinnego oraz umów majątkowych małżeńskich.

Łukasz Górski – notariusz

W przypadku pytań zapraszam do kontaktu z naszą Kancelarią.

W celu zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników przy korzystaniu z witryny ta strona stosuje pliki cookies. Szczegóły w naszej Polityce prywatności.
Kliknij "Zgadzam się", aby ta informacja nie wyświetlała się więcej.